Shenja paralajmëruese në lëkurë

Shenja paralajmëruese në lëkurë

1. Njolla të errëta që shfaqen papritur

2. Plagë që nuk shërohen

3. Nishane që ndryshojnë shpejt

4. Kruajtje e vazhdueshme

5. Skuqje të pazakonta të lëkurës

6. Zverdhje e lëkurës ose e syve

7. Mavijosje e tepruar

8. Thonj të trashur ose të çngjyrosur

Aknet

Aknet janë një gjendje e lëkurës që shfaqet kur folikulat e qimeve bllokohen nga yndyra dhe qelizat e vdekura të lëkurës. Ato shkaktojnë pika të bardha, pika të zeza ose puçrra. Aknet janë më të shpeshta tek adoleshentët, por prekin njerëz të të gjitha moshave.

Ekzistojnë trajtime efektive për aknet, por ato mund të jenë të vazhdueshme. Puçrrat dhe gungat shërohen ngadalë dhe, kur njëra fillon të zhduket, të tjera shfaqen.

Në varësi të ashpërsisë, aknet mund të shkaktojnë shqetësim emocional dhe shenja në lëkurë. Sa më herët të fillohet trajtimi, aq më i vogël është rreziku për këto probleme.

Simptomat

Shenjat e akneve ndryshojnë sipas ashpërsisë së gjendjes:

• Pika të bardha (pore të mbyllura të bllokuara)

• Pika të zeza (pore të hapura të bllokuara)

• Gunga të vogla të kuqe dhe të ndjeshme (papula)

• Puçrra me qelb (pustula)

• Gunga të mëdha, të forta dhe të dhimbshme nën lëkurë (noduse)

• Gunga të dhimbshme të mbushura me qelb nën lëkurë (lezione cistike)

Aknet zakonisht shfaqen në fytyrë, ballë, gjoks, pjesën e sipërme të shpinës dhe shpatulla.

Kur duhet të shihni një mjek

Nëse kujdesi vetjak nuk i pastron aknet, konsultohuni me mjekun tuaj. Ai ose ajo mund të përshkruajë medikamente më të forta. Nëse aknet vazhdojnë ose janë të rënda, mund të nevojitet trajtim nga një dermatolog.

Tek shumë gra, aknet mund të vazhdojnë për dekada, me përkeqësime të shpeshta para menstruacioneve. Ky lloj aknesh shpesh përmirësohet pa trajtim tek gratë që përdorin kontraceptivë.

Tek të rriturit më të moshuar, shfaqja e papritur e akneve të rënda mund të sinjalizojë një sëmundje të fshehur që kërkon vëmendje mjekësore.

Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) paralajmëron se disa produkte pa recetë për aknet mund të shkaktojnë reaksione serioze, edhe pse shumë rrallë.

Kërkoni ndihmë urgjente mjekësore nëse pas përdorimit të një produkti për lëkurën përjetoni:

• Marramendje

• Vështirësi në frymëmarrje

• Enjtje të syve, fytyrës, buzëve ose gjuhës

• Shtrëngim në fyt

Shkaqet

Katër faktorë kryesorë shkaktojnë aknet:

1. Prodhimi i tepërt i yndyrës (sebumit)

2. Bllokimi i folikulave të qimeve nga yndyra dhe qelizat e vdekura

3. Bakteret

4. Inflamacioni

Aknet shfaqen më shpesh në zona me më shumë gjendra yndyrore.

Faktorë që mund t’i përkeqësojnë aknet

• Ndryshimet hormonale – veçanërisht gjatë pubertetit, shtatzënisë dhe menopauzës

• Medikamente të caktuara – si kortikosteroidet, testosteroni ose litiumi

• Ushqimi – disa ushqime të pasura me karbohidrate mund t’i përkeqësojnë aknet

• Stresi – nuk i shkakton aknet, por mund t’i rëndojë ato

Mite rreth akneve

• Çokollata dhe ushqimet e yndyrshme kanë pak ose aspak ndikim

• Aknet nuk shkaktohen nga papastërtia

• Larja e tepërt ose produktet agresive mund ta përkeqësojnë gjendjen

• Kozmetika pa yndyrë zakonisht nuk i përkeqëson aknet

Komplikimet

Personat me lëkurë më të errët kanë më shumë gjasa të përjetojnë:

• Shenja të përhershme (cikatrice)

• Ndryshime të ngjyrës së lëkurës pas shërimit

Faktorët e rrezikut

• Mosha (më e shpeshtë tek adoleshentët)

• Ndryshimet hormonale

• Historia familjare

• Kontakti me substanca yndyrore

• Fërkimi ose presioni mbi lëkurë (telefona, helmeta, çanta shpine)