Ka letra që nuk janë thjesht rreshta në letër. Janë dëshmi kohe, janë bindje që nuk lëkunden, janë zë që mbetet edhe kur autori nuk është më.
VAZHDO LEXIMIN ME !
Në shtator të vitit 1980, dy vite para se të vritej në Gjermani, Jusuf Gërvalla i shkruante nënës së tij me një gjuhë që të prek thellë. Në ato rreshta nuk kishte vetëm mall për familjen, por një qartësi të jashtëzakonshme për rrugën që kishte zgjedhur.
Letra përçon respekt të pakushtëzuar dhe dashuri të thellë për nënën, por mbi të gjitha bindje të hekurt. Ai nuk kërkon mëshirë, nuk kërkon keqardhje. Ai kërkon forcë.
Mesazhi që përshkon gjithë letrën është i thjeshtë dhe i fuqishëm: rruga e nderit është e vështirë, por është e vetmja e drejtë. Ai rikthen në kujtesë fjalët e saj nga fëmijëria – se rruga e nderës është më e zorshmja, por më e mira – duke i kthyer ato në parim jete.
Në rreshtat e tij nuk ka ankesa. Ka vendosmëri. Ka një lloj stoicizmi që e bën letrën edhe më të rëndë kur lexohet sot.
Ai e përshkruan nënën si “nji lis”, që nuk përkulet para furtunave. Është një figurë e fortë, simbol i qëndresës, që nuk thyhet nga erërat e kohës.
Kur i thotë se ajo nuk duhet ta lëshojë shpirtin para vështirësive, ai në fakt po i kërkon të qëndrojë krenare, çfarëdo që të sjellë e ardhmja.
Sakrifica për atdheun, në këndvështrimin e tij, nuk është humbje. Ajo është pjesë e një tradite më të madhe, e “nanave trimnesha” që historia i ka skalitur si shtylla të qëndresës.
Letra ka një qetësi të çuditshme. Nuk ka frikë të shprehur. Nuk ka pasiguri. Ka vetëm bindje.
Kur ai shkruan: “Ti je nji lis, që nuk don me ditë për fërfllazat e forta”, fjalia tingëllon si paralajmërim i heshtur.
Sot, duke e ditur fundin tragjik të tij, këto fjalë marrin një peshë tjetër. Ato duken si një përgatitje shpirtërore për atë që do të vinte.
Dhe pikërisht kjo e bën letrën më shumë se një mesazh bir-nënë. E bën një testament moral, një dëshmi karakteri dhe një kujtesë se disa rrugë zgjidhen me vetëdije – pavarësisht kostos.